W dniu 23 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (zwany dalej: „WSA”) wydał interesujący wyrok o sygn. akt I SA/Kr 85/17, dotyczący m. in. skutków podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych połączenia spółki osobowej ze spółką kapitałową.

Przedmiotem sporu przed Sądem była interpretacja przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, podatnik będący spółką kapitałową wyjaśnił, że planuje połączenie ze spółką jawną, bądź komandytową. Połączenie spółek miało nastąpić w trybie art. 492 ust. 1 Kodeksu Spółek Handlowych, czyli przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie). W wyniku połączenia, część majątku spółki przejmowanej miałaby być przekazana na kapitał zapasowy/rezerwowy wnioskodawcy. Rozwiązanie spółki osobowej nastąpiłoby na podstawie art. 493 ust. 1 Kodeksu Spółek handlowych tj. bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, w dniu wykreślenia z rejestru.

Wnioskodawca poddał wątpliwości czy omawiane połączenie spółek skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego na gruncie przepisów UPDOP. Organ wydający interpretację stwierdził, iż rozważane połączenie będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Wg organu zdarzenie to wiązałoby się z wejściem do majątku spółki kapitałowej składników majątkowych, które dotychczas były własnością spółki osobowej. Tym samym spółka kapitałowa uzyskałaby definitywny, mierzalny przyrost majątku, który spełnia warunki uznania go za przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 UPDOP.

Dopiero WSA stwierdził, iż stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe i na wniosek spółki kapitałowej uchylił zaskarżoną interpretacje. WSA zaznaczył, iż art. 10 ust. 2 UPDOP dotyczy wyłącznie łączenia lub podziału spółek kapitałowych. Wspomniana ustawa nie reguluje wprost konsekwencji podatkowych  przejęcia spółki osobowej przez spółkę kapitałową.

W ocenie WSA przejęcie spółki osobowej przez spółkę kapitałową nie powoduje powstania po stronie wspólnika spółki osobowej przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Jest to spowodowane faktem, iż spółka osobowa nie posiada osobowości prawnej. Podatnikami są poszczególni wspólnicy tej spółki, a więc uznać należałoby, że każdy ze wspólników tejże spółki wnosi do spółki kapitałowej majątek odrębnie - w proporcji ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 1 UPDOP - w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym spółki kapitałowej. Taka więc sytuacja, będąca z punktu przepisów kodeksu spółek handlowych procesem połączenia tychże spółek, stanowi w rozumieniu przepisów UPDOP przypadek wniesienia wkładu niepieniężnego – aportu - do spółki kapitałowej w zamian za wydane udziały.

Sąd stwierdził, że zastosowanie znajdą tu przepisy art. 12 ust. 4 pkt 4 UPDOP zgodnie z którymi do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego, funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego, albo funduszu statutowego w banku państwowym, albo funduszu organizacyjnego ubezpieczyciela. Również zasadne w danej sytuacji jest zastosowanie przepisu art. 12 ust. 4 pkt 11 UPDOP zgodnie z którym dopłaty wnoszone do spółki, jeżeli ich wniesienie następuje w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach, kwot i wartości stanowiących nadwyżkę ponad wartość nominalną udziałów (akcji), otrzymanych przy ich wydaniu i przekazanych na kapitał zapasowy, także nie jest przychodem. Zdaniem Sądu, należy przez to rozumieć, iż nie ma znaczenia, że przejęty w wyniku połączenia majątek przewyższy wartość nominalną wydanych udziałów, i częściowo przekazany zostaje na  kapitał zapasowy. Ewentualna nadwyżka wartości majątku przejmowanego ponad wartość nominalną udziałów przyznanych wspólnikom spółki osobowej, odniesiona na kapitał zakładowy spółki przejmującej, czyli tzw. agio, nie stanowi przychodu dla spółki kapitałowej.

Orzeczenie WSA jest pozytywne dla podatników CIT. Należy wnioskować na jego podstawie, iż przejęcie spółki osobowej przez kapitałową należy traktować  jako wniesienie wkładu niepieniężnego przez wspólników spółki osobowej, a więc jest neutralne podatkowo dla spółki kapitałowej.