Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii sporządziło projekt przepisów, które umożliwią pracodawcom prewencyjną, wyrywkową kontrolę trzeźwości pracowników. Pracodawcy w świetle aktualnie obowiązujących regulacji prawnych nie mają możliwości samodzielnego przeprowadzenia takiej kontroli, a zatem nie mogą zweryfikować ciążącego na pracowniku obowiązku zachowania trzeźwości w pracy. Obecnie trwają prace legislacyjne mające na celu wypracowanie ostatecznego kształtu zmian przepisów.

 

Na czym polegać będzie zmiana?

 

Po wejściu w życie proponowanych przepisów pracodawca zyska uprawnienie do samodzielnego przeprowadzenia badania na obecność alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie pracownika. Pozytywny wynik kontroli będzie stanowił podstawę niedopuszczenia do wykonywania pracy pracownika poddanego badaniu.

 

Kiedy pracodawca będzie mógł przeprowadzić kontrolę?

 

Przesłankami uprawniającymi pracodawcę do podjęcia decyzji o wprowadzeniu kontroli trzeźwości pracowników będzie konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób, a także ochrony mienia.

 

Wobec kogo kontrola będzie mogła zostać przeprowadzona?

 

Pracodawca będzie zobowiązany do określenia grupy lub grup pracowników objętych kontrolą trzeźwości w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest zobowiązany do wprowadzenia regulaminu pracy. Wytypowanie takich grup będzie mogło nastąpić w oparciu o analizę zagrożeń, jakie niesie za sobą wykonywanie pracy na poszczególnych stanowiskach. W wyniku wytypowania tych grup nie będzie ponadto mogło dojść do dyskryminacji i nierównego traktowania pracowników.

 

Jaka procedura będzie obowiązywać pracodawcę podczas kontroli trzeźwości?

 

Pracodawca będzie mógł poddać pracownika badaniu przy użyciu metod, które nie będą wymagały przeprowadzenia badań laboratoryjnych. Urządzenia służące wykazaniu obecności w jego organizmie alkoholu lub substancji działającej podobnie do alkoholu będą ponadto musiały spełniać określone wymagania i posiadać w tym zakresie ważne dokumenty. Kontrola powinna być przeprowadzana w taki sposób, by nie naruszać godności oraz innych dóbr osobistych pracownika. Jeżeli natomiast przeprowadzenie kontroli metodą niewymagającą badania laboratoryjnego nie będzie możliwe albo jeżeli pracownik odmówi poddania się badaniu taką metodą – zlecenie przeprowadzenia badań laboratoryjnych będzie mogło zostać wydane przez organ powołany do ochrony porządku publicznego, np. funkcjonariusz Policji.

 

Konsekwencje dla pracowników

 

Jeżeli kontrola wykaże obecność alkoholu w organizmie pracownika – nie będzie on mógł zostać dopuszczony do pracy. To samo tyczy się środka działającego podobnie do alkoholu. Pracodawca w takiej sytuacji będzie mógł również nałożyć na pracownika karę pieniężną, zastosować upomnienie bądź naganę.

 

Obowiązki pracodawcy

 

Pracodawca będzie zobowiązany m.in. do poinformowania pracowników w odpowiedniej formie o wprowadzeniu kontroli trzeźwości oraz przekazania takiej informacji nowemu pracownikowi, jeszcze przed dopuszczeniem go do pracy. Ponadto niezbędne będzie określenie sposobu przeprowadzenia takiej kontroli, rodzaju wykorzystywanego do niej urządzenia, jak również częstotliwości jej przeprowadzania. W związku z kontrolą trzeźwości dojdzie także do przetwarzania danych osobowych, a zatem pojawią się dodatkowe obowiązki wynikające z RODO.

 

Eksperci z działu prawnego TLhub rozwieją wszelkie Państwa wątpliwości w kwestii działania w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa pracy oraz pomogą przygotować się na wejście w życie projektowanych zmian przepisów.

Kontakt

Logo LinkedIn Logo LinkedIn

Prof. UAM dr hab. Katarzyna Leśkiewicz

Partner, radca prawny